Linux Mint in de shack: een iMac 2012 krijgt een tweede leven
CQ Linux: een iMac 2012 in de shack: Ik heb de afgelopen dagen mijn “nieuwe” shack-computer definitief omgezet naar Linux. De hardware is een Apple iMac 2012 die jarenlang prima heeft gedraaid met macOS en o.a. RUMlogNG als logboek programma, maar waarvan ik steeds meer het gevoel kreeg dat het tijd werd voor iets nieuws door de spontane vastlopers en het niet meer op een normale manier willen afsluiten. Niet alleen omdat Linux mij technisch interesseert, maar ook omdat ik wilde onderzoeken of een complete amateurradio shack tegenwoordig echt goed onder Linux kan draaien.
Helemaal nieuw was Linux overigens niet voor mij. Tijdens mijn tijd als co-sysop van de Packetradio Node en BBS PI1DAZ en PI8DAZ van Edu PA3DAZ heb ik al de nodige Linux-ervaring opgedaan. Dat was natuurlijk een totaal andere tijd en omgeving, maar juist daardoor voelde het ergens ook weer vertrouwd om opnieuw met Linux aan de slag te gaan. Tegelijkertijd is desktop Linux anno nu natuurlijk wel iets totaal anders dan de packetradio-systemen van vroeger.
In het begin ging dat eerlijk gezegd niet vanzelf. De installatie van Linux Mint bleek alleen stabiel te werken met nomodeset vanwege de NVIDIA videokaart in de iMac. Dat betekende wel een werkend systeem echter ook direct beperkingen zoals geen tweede beeldscherm. Toch heb ik er bewust voor gekozen eerst stabiliteit belangrijker te vinden dan perfectie. Een betrouwbaar systeem is uiteindelijk belangrijker dan mooie graphics.
Daarna begon eigenlijk het leukste deel: het opnieuw opbouwen van de shack onder Linux.
Mijn eerste grote uitdaging was loggingsoftware. Ik heb eerst geprobeerd CQRlog werkend te krijgen, inclusief een experimentele alpha-versie maar dat liep uit op crashes, foutmeldingen en access violations. Uiteindelijk besloot ik daar niet eindeloos energie in te blijven steken en ben ik gaan kijken naar QLog. Dat bleek uiteindelijk een schot in de roos.
QLog was verrassend snel operationeel. Binnen korte tijd werkte CAT-control met de IC-7610, vervolgens de LoTW-integratie, Clublog uploads en uiteindelijk ook QRZ.com. Sommige zaken werkten direct, andere vroegen wat uitzoekwerk. Zo bleek de QRZ-upload niet volledig automatisch te verlopen zoals bij Clublog maar handmatig uploaden vanuit QLog werkt uiteindelijk prima. Dat is voor mij meer dan voldoende.
Ook heb ik mijn bestaande ADIF-export workflow opnieuw ingericht. Vanuit QLog exporteer ik nu handmatig mijn logboeken waarna een simpele upload-tool de bestanden automatisch via FTP naar mijn logboek op de website uploadt. Daardoor blijft mijn online logviewer op pe2v.nl automatisch bijgewerkt zonder dat ik daar nog ingewikkelde scripts voor hoef te gebruiken. Het mooie is dat mijn bestaande viewer-script gewoon bleef werken zonder aanpassingen.
Daarna begon het echte integratiewerk.
De Winkeyer vervolgens aangesloten en werkte vrijwel direct onder Linux. Dat was een mooie opsteker. Wel ontdekte ik later een beperking in QLog: hoewel ik twee radio-profielen heb aangemaakt (IC-7610 en IC-910H), schakelt QLog niet automatisch tussen uitgang A en B van de Winkeyer. Daardoor blijft altijd dezelfde radio keyen. Onder RUMlogNG werkte dit vroeger wel automatisch. Dat onderwerp heb ik inmiddels als feature request op GitHub geplaatst.
Daarna sloot ik ook mijn IC-910H aan. Dankzij de stabiele device-namen onder Linux (/dev/serial/by-id/) was dat verrassend overzichtelijk. Ik heb nu afzonderlijke profielen voor beide transceivers en kan eenvoudig wisselen tussen HF en VHF/UHF. Voor mijn manier van werken is dat meer dan voldoende; ik hoef geen twee rigs tegelijk te loggen.
Ook de rotorinterface aangesloten. Dat bleek technisch gezien goed te werken: de rotor beweegt netjes vanuit QLog. Alleen de positieweergave klopt nog niet volledig. Mijn ERC rotorcontroller werkt in combinatie met een 450 graden overlap-rotor en daar lijkt Hamlib/QLog niet helemaal goed mee om te gaan. Onder Gpredict en vroeger onder RUMlogNG werkte dit wel correct. Ook hierover heb ik inmiddels een uitgebreide vraag op GitHub geplaatst.
Ondertussen begon de Linux-omgeving zelf steeds vertrouwder te voelen. Kernel-updates, Flatpak-updates en allerlei configuraties die in het begin nog spannend waren, beginnen inmiddels normaal te worden. Dat is eigenlijk misschien wel de grootste winst van dit hele traject: het zelfvertrouwen dat langzaam groeit doordat het systeem steeds stabieler wordt en problemen stap voor stap oplosbaar blijken.
Maar....
Het enige grote openstaande punt is momenteel nog het tweede beeldscherm. Onder macOS werkte dat altijd probleemloos via Thunderbolt/DisplayPort, maar onder Linux zorgt de NVIDIA GT640M Mac Edition videokaart nog voor problemen. Zonder nomodeset bevriest het systeem tijdens opstarten. Met bepaalde extra kernelparameters kreeg ik het tweede scherm zelfs tijdelijk werkend alleen de desktop werd instabiel en QLog crashte vervolgens door grafische problemen. De hardware kan het dus duidelijk wel maar de combinatie van oude Apple EFI, NVIDIA Kepler GPU en moderne Linux drivers blijkt gevoelig.
Voorlopig draai ik daarom stabiel verder met één scherm en nomodeset en heb het idee dat ook dit uiteindelijk oplosbaar moet zijn.
Ik ben eigenlijk best verrast hoe goed amateurradio-software onder Linux werkt. LoTW, Clublog, QRZ, CAT-control, rotorbesturing, Winkeyer, meerdere transceivers, FTP-automatisering… het draait allemaal inmiddels gewoon op een Linux Mint systeem op een oude iMac uit 2012.
En ja, deze tekst is mede door ChatGPT samengevat omdat ik ChatGPT wel erg veel nodig heb gehad om het systeem werkend te krijgen. Waarom zelf doen als een ander systeem het ook kan 😉
EDIT 22-05-2026:
Na lang zoeken en de mentale ondersteuning van Marc PD5ST toch via Google opzoek gegaan in plaats van ChatGPT. En jahoor, de oplossing voor een werkende tweede monitor las ik op het Linux Mint forum. Om een tweede monitor werkend te krijgen moest ik de kernel 6.8 installeren in plaats van de huidige 6.14. Nadat ik dit eerst in een testomgeving had getest en merkte dat alles flitsend draaide, alles overgezet naar de live omgeving. Nee, dit verliep niet vlekkeloos maar het werkt nu wel.
En alle HAM programma's werken en draaien: Qlog, NOT1MM, N1MM, WSJTX, rotor interface en de Winkeyer. Dus een mooi en compleet systeem dat nog jaren mee kan! En dat het werkt beschrijf ik hier.
