Van 10 tot en met 17 juli zaten wij op het Eifelpark Kronenburger See in Dahlem. Ik twijfelde thuis al welke antenne ik op zou zetten (mede besluiteloos door de 30+ graden) en besloot dat het de 10 meter lange hengel van WIMO zou worden met de HFKits EndFed.... Deze zou ik dan schuin langs het huisje kunnen spannen. Maar.... tijdens het opzetten ging het mis. Een van de middelste delen van de hengel drukte ik tijdens het strak uitschuiven in elkaar (ik ging er bijna met de vingers doorheen) waarna de hengel op dat punt ook nog eens dubbel knakte. Helaas dus.
Met deze hengel heb ik voortdurend problemen en heb zelfs van WIMO destijds als super service een nieuwe gekregen. Helaas blijft het een gevalletje goedkoop = duurkoop. Soms moet je niet besparen op materiaal.
Het middelste deel van de 10 lange meter hengel. Ik drukte er zo met mijn vingers doorheen...
Tweede poging Nieuwe poging. Dan toch de altijd goed werkende Rybakov 806 vishengelantenne opgezet. Niet heel ideaal want het staat tussen struiken en bomen aan de ene kant en ons vakantiehuisje aan de andere kant. Ik wilde het met het radialen-spinnenweb (8 x 4,8 meter radialen) opzetten en aangezien er te weinig ruimte was om het echt mooi te spreiden, toch de enkele counterpoise van 7,6 meter neergelegd.
Rybakov 806 vishengel antenne
Rybakov 806 1:4 1:1
Rybakov 806 counterpoise
Na een lekker wijntje gedronken te hebben samen met de XYL als startschot voor een weekje vakantie, de eerste QSO's willen maken. Helaas ging het wederom mis. Ik heb de UR5CDX Single lever paddle meegenomen en rechtstreeks aangesloten op de Yaesu FT-891 zodat ik de Winkeyer WK3 niet nodig had. Dacht ik. Maar.... (alweer een maar) het lukte mij niet om fatsoenlijk te seinen. Wat nu weer. Met pijn, de nodige moeite en veel frustratie heb ik slechts 3 QSO's in het log kunnen krijgen. Vooral de L ging mis en laat die nou heel vaak langskomen: DL/PE2V/P en TNX FER CALL etc....
De volgende ochtend Nu dan toch de Winkeyer eens aangesloten en jawel, hoor.... het seinen ging als een speer. Nou, dat was een opluchting. Snel de spullen weer opgeruimd want we gaan met ons drieën (XYL, labrador Hummer en ik) naar de Kronenburger See. Een korte wandelroute om het stuwmeer met koffie halverwege.
Na een heerlijk dagje heb ik aan het einde van de middag de spullen neergezet in de schaduw en de eerste QSO's van die dag lukten aardig. Als klap op de seinsleutel werkte ik Pier I0/HB9IIA. Het resulteerde in een CW (morse code) ragchewing QSO van ruim 25 minuten op zo'n 22 WPM (woorden per minuut). WoW! Dit had ik echt even nodig. Na een jaar van veel stress en drukte, en eigen lichamelijk gedoe, was ik het gevoeld met onze prachtige hobby helemaal kwijt. Dat je CW nooit meer kwijtraakt bleek wel uit dit prachtige QSO. En ja, ik werd er best emotioneel van. Eindelijk de trein weer terug op de rails.... (vanzelfsprekend staat dit in schril contrast met de ellende die mijn XYL heeft moeten doorstaan). Ik heb het gevierd met een heerlijk lokaal Eifelbrauw biertje! En ja, samen met XYL Anita!
CWops CWT op woensdag Op woensdag heb ik zelfs 2x meegedaan aan de CWops CWT contest. De condities zijn dan niet al te best en ook doordat we halverwege de berg zitten (en tussen de bergen) gaat er bepaalde richtingen niet veel signaal. Maar met 24 en 21 QSO's toch best aardig, waarvan 1 station uit de VS. Met 25 Watt lukte het niet om er door te komen dus overgeschakeld naar 100 Watt en dat ging prima. Wat een geweldige accu is het toch die 20Ah LifePo (dankjewel Jan PA3MM).
NTC QSO Party op donderdag Op de donderdag was de NTC (Netherlands Telegraphy Club) QSO Party (NTCQP). Hier wilde ik aan meedoen en had alles goed voorbereid. Loggen ging ik doen met Not1MM. Even voor 19:00 UTC kroop ik bij de TRX en zag dat de banden erg onrustig waren. Veel QRN en QRM. Het was vroeg donker met af en toe regen dus veel vakantiegangers zaten binnen en hadden de verlichting aan. Dit zorgde voor de nodige storing. Het eerste half uur lukte het erg moeilijk om met S&P (Searching and Pouncing, dus een running station opzoeken en proberen te werken) contacten in het log te krijgen. Ook nu overgeschakeld op 100 Watt. Na 25 minuten ben ik gaan runnen (dus CQ gaan roepen). Dit leverde nog eens 16 QSO's op en dat maakte een totaal van 21. Best een goede score bij de condities op dat moment.
Het leukste aan deze hele NTC QSO Party was, dat bijna de gehele CWops CW Academy klas, derde semster Intermediate van afgelopen januari / februari waar ik Advisor was), aanwezig was en reageerden op mijn CQ: Dick PA1DI, Bas PE4BAS, Kees PA3KL en René PA3GPX. Dankjewel!
Na de NTCQP was het tijd om op te ruimen en de meeste spullen weer in de koffers te doen. Helaas regende het en kon ik de antenne niet droog binnenhalen.
De QSO's van de hele week. Totaal 84 stuks. Bekijk het ook in het hamradio logboek
Ohja, en dan nog een rare hond... Ja, een rare hond. Want telkens als het beestje naar buiten ging, ging hij op de counterpoise draad liggen van de Rybakov 806 antenne. Niet erg, maar snappen doe ik het ook niet. Voor de zekerheid stuurde ik hem steeds weg als ik ging zenden, ondanks dat de draad niet veel zal stralen (als eenmaal de SWR goed is). Een keer ging het wel 'mis' en lag hij tijdens het zenden wel op de draad. Gelukkig was ik toen in QSO met Rob HA7RJA met de door hem gebouwde QMX+ en dat is met maximaal 4 Watt.
Lekker liggen tijdens QMX+ QSO
Rybakov 806 counterpoise hond
Rybakov 806 counterpoise hond
Al met al.... Ik wilde in ieder geval iedere dag 1 of meerdere QSO's maken en dat is ruimschoots gelukt. Tijdens deze week had ik het genoegen met veel van de radiovrienden contract te hebben. Zo heb ik Dick PA1DI, Bas PE4BAS, Kees PA3KL, René PA3GPX en natuurlijk Rob HA7RJA in het log mogen schrijven. Super leuk! Met Rob had ik bijna dagelijks contact met de prachtige taal morse code (CW). Rob staat zelfs 8x in het log. Bas PE4BAS 2x, waarvan 1 een heel uitgebreid QSO was (MQTX). Dankjewel allemaal! Dit soort contacten zijn echt goud waard!
Sinds mijn laptop voorzien is van Linux Mint (ik ben daar zo blij mee) log ik de contesten met Not1MM of Tucnak en het algemene log is Qlog.
Bijna alle ragchewing QSO's heb ik gemaakt op 30 meter (10.1 MHz). Dat ging heel goed. Totaal 1 QTX en 3 mQTX QSO's en dus allemaal op 30 meter. Deze band was in het weekend best druk omdat er op de 'standaard banden' een IARU contest gaande was. 30 meter is de ragchewing band bij uitstek.
Als spontane actie kwam onze zoon Bas nog even langs met de trein (hij moest de volgende dag wel mee terug in de auto ahum).. Dat is uiteindelijk gelukt zonder hem of spullen achter te moeten laten (haha).
Ook dit jaar hebben Dion PE1ORG en ik weer meegedaan aan de Friese elfstedencontest en vol goede moed begonnen we om 11:00 lokale tijd met het afstruinen van de HF 80 meter band onder het genot van een kop koffie en chocolade kruidnoten. Waar zal ik deze blog eens mee beginnen? Dat de condities zo slecht waren op 80 meter dat we zelfs op de WebSDR van UT Twente niet eens te horen waren? Nee, dat de condities slecht zijn deze dagen / weken door de zoneactiviteit weten we nu wel, toch? Laat dat nou juist ook onderdeel zijn van onze mooie radiozendamateur hobby: zelfs een goede antenne en tranceiver kan de atmosfeer niet beïnvloeden. We hebben het ermee te doen.
Friese elfstedencontest: deze contest wordt ieder jaar op de derde zondag van november georganiseerd door de VERON afdeling Friesland-noord, Regio 14, club call PI4LWD. Totaal zijn er 12 elfsteden stations actief (de multipliers). 11 steden en 1 klunplaats: Leeuwarden, Sneek, IJlst, Sloten, Staveren, Hindelopen, Workum, Bolsward, Harlingen, Franeker en Dokkum. Klunplaats: Bartlehiem.
Stations in de eigen regio : 1 punt. Stations buiten eigen regio: 5 punten. Buitenlandse stations : 2 punten.
Proost! Op een leuke en gezellige contest!
Al snel bleek de band dus behoorlijk leeg te zijn en met wat heen en weer appen met Jan PA3MM (die klunplaats Harlingen bezette) en Bas PE4BAS bleken beide dezelfde ervaring te hebben. Gelukkig is het wel gelukt om Jan en Bas in het log te krijgen, dankjewel voor jullie geduld! Al met al hebben we met erg veel moeite 8 stations kunnen werken waarvan slechts 1 elfstedencontest station.
Op VHF (2 meter) ging het al helemaal niet beter. Zelfs geen enkel station gehoord op de verticale en horizontale antenne.
Bijzonder einde van de contest Door de (veel te) korte HyEndFed antenne (15,5 meter lengte) blijft het lastig zowel voor zowel RX als TX. Helemaal als deze op het laatst knapt. Een kwartier voor het einde van de Friese elfstedencontest hoorde ik een doffe plof buiten. Ik keek naar buiten en wat ik nog net zag was het neervallen van de oranje draad van de EndFed (de oranje draad houdt de EndFed antenne strak gespannen). De rest van de EndFed was verdwenen, lag zelfs niet op het platte dak van onze schuur. Huh? Hoe kan dat?? Toen maar snel alles afgesloten en op onderzoek uitgegaan. En wat bleek? De EndFed antenne (de draad met 2 spoelen) lagen bij onze buren op het dak. Dat is vreemd. De enige mogelijkheid is dat er een grotere vogel tegen de draad van de EndFed is gevlogen en het mee heeft genomen naar het dak van de buren. Heel bijzonder en toch ook een bijzonder moment waar we het waarschijnlijk nog lang over gaan hebben! Gelukkig gebeurde het aan het einde van de contest en is de apparatuur en antenne heel gebleven. Na het terughangen werkte alles weer zonder problemen.
Naast S&P (naar een station opzoek gaan en proberen contact te maken) hebben we zelf ook weer CQ roepen. Naast deze drukte hebben we wederom genoten van de snert met rookworst en brood klaargemaakt door QRP-er Bas. Ook dat was weer super lekker.
Uitdaging met een knipoog En natuurlijk ook nog even een stevige knipoog naar de organisatie. Vorig jaar kregen we de opmerking dat wij toch een fout hadden gemaakt in onze deelname namelijk: Twentsch Kuiernat. Dit kon toch eigenlijk niet. Het moest op z'n minst een Fries drankje zijn. Nou, we leren snel en hebben voor dit jaar een echte Friese It Pompeblêdsje geregeld (Met dank aan Marcel van Mitra Borne). En eerlijk is eerlijk; deze was erg lekker naast de koffie, kruidnoten en de snert!
Al met al was het leuk en gezellig, ondanks de slechte condities. Volgend jaar zijn we er uiteraard gewoon weer bij mits de storing op HF dan net als dit jaar weer even weg is.
Tijdens deze contest ook weer RUMlogNG gebruikt. Het logboek programma dat ik al een aantal jaren op de iMac gebruik. Thomas (DL2RUM) heeft speciaal voor mij (en uiteraard wie het nog meer wil gebruiken) de Friese elfstedencontest toegevoegd aan RUMlogNG! Dit logboekprogramma (en andere handige apps) vind je hier: https://dl2rum.de/
Alle informatie over de Friese elfstedencontest kun je vinden op: http://www.pi4lwd.nl/11stindex.htm De volgende Friese elfstedencontest is op zondag 22 november 2026
Deze week de laatste 2 sessies van de CWops CW Academy Fundamental klas. Op maandag sessie 15 en wederom eerst het huiswerk besproken.
Jan PA3MM deed een klein stapje terug en heeft de codegroepen weer opgebouwd van 8 woorden per minuut naar 10WPM. Ondanks dat het nog steeds niet gaat zoals hij graag zou willen voel hij toch wel degelijk vooruitgang. Het herkennen van de karakters moet een automatisme worden (het ICR**) en heeft nog wat meer tijd nodig. Voor Jan voelt het alsof hij steeds weer achter de feiten aanloopt. En dat is deels ook zo, tenminste gevoelsmatig. Er is niet veel tijd om van het behaalde resultaat te genieten (vier je successen) want op dat moment gaat de snelheid alweer omhoog.
** ICR (Instant Character Recognition) ICR is het leren nemen van morsecode in je hoofd aan de hand van de klank en dat dus zonder pen en papier te gebruiken. En dit is best moeilijk. Je leert dat een karakter uit een aantal punten en strepen bestaat. Echter je moet proberen om vanaf het begin naar de klank te luisteren en niet naar de punten en strepen.
Dick PA1DI gaat echt als een speer. Doet actief callsigns op lcwo en ook de afkortingen (abbreviations), zinnen en woorden. Dick oefent zelfs al op 12 woorden per minuut. Dat gaat dus echt helemaal goed!
De laatste: sessie 16 Afgelopen donderdag de laatste sessie en hierbij was co-Advisor René PA3GPX ook aanwezig. En we zaten er weer gezellig bij:
Dick heeft netjes de 3 verplichte QSO's kunnen maken. En dat ging volgens Dick ook best goed en heeft meer uit kunnen wisselen dan alleen RST en NAME. Zo mooi om te zien! Ik sta alleen nog niet in zijn logboek... Jan was het nog niet gelukt maar heeft beloofd dit na de laatste sessie alsnog te doen.
Toch nog: op vrijdag na de laatste sessie hoorde ik Jan PA3MM en Dick PA1DI een QSO maken. Na dit QSO hebben Dick en ik ons eerste QSO gemaakt. Zo leuk! En het ging super. Ook het QSO tussen Jan en Dick ging heel goed. Als CWops CW Academy Advisor ben ik best wel trots op beide studenten!
Afsluiting Het was een heel gezellige sessie. Na het huiswerk bespreken vroeg ik beide studenten in 1 of 2 woorden te seinen met welk gevoel ze de Fundamental hadden beleefd.
Dick seinde: Geweldig mooi, Leerzaam Jan: Vooruitgang
Op mijn vraag hoe beide het volgende semester Intermediate zien werd volmondig geseind: Doorgaan
Voor deze avond had ik een leuk CW Zeeslagspel voorbereid maar door de gezelligheid en het gepraat over de ervaringen van ons allemaal en de nodige tips over en weer, werd het uiteindelijk te laat en hebben we het erbij gelaten. Na de sessie kregen beide studenten van mij het CWops certificaat van Fundamental. Gefeliciteerd Jan PA3MM en Dick PA1DI !
Voor mij was het best een pittig semester. Mede door de diagnose borstkanker bij mijn XYL. En het nog steeds in best hevige mate aanwezig zijn van tinnitus bij mij. Zo super en dankbaar dat René PA3GPX mij heeft geholpen en een aantal sessies heeft overgenomen. En los van dat het super liep is het contact met René ook echt top. Het onderling overleg en elkaar op de hoogte houden van wat er speelt in de klas. Dus jij ook René, super bedankt! En ja, ergens dit jaar en in ieder geval voorafgaand aan het volgende semester gaan we een keer een bakkie doen 😉
Leuk hé? Wil jij nou ook morse code leren of heb je hulp nodig omdat je het gevoel hebt dat je niet verder komt? Bij CWops hebben we 4 semesters waar je als 'beginner' kunt beginnen of in kunt stappen bij een van de andere drie semesters, afhankelijk van jouw huidige 'kunnen'.
Dus, heb je de motivatie en een belangrijk doel voor ogen? Of toch eerst nog vragen? Laat het weten. Dit kan via het contactformulier of welke andere manier je mij weet te vinden. Ik wil jou graag helpen om straks on-air te gaan met morse code! Want echt, het is magisch!
In januari start ik samen met René PA3GPX met het derde semseter Intermediate van de Cwops CW Academy. Laat gerust weten als je aan wilt sluiten.
We zijn er bijna! Nog 1 week te gaan met de CWops CW Academy Fundamental klas. Afgelopen week de een na laatste week met sessie 13 en 14. Beide studenten Jan PA3MM en Dick PA1DI gaan goed! Dick gaat lekker en heeft zichzelf opgenomen en weer teruggeluisterd, codegroepen gaat ook goed en zelfs de koppen van het BBC news in CW (morse code) luisteren gaat ook goed. Dik tevreden! Wel seint Dick te snel omdat tijdens het oefenen de Morserino losse karakters aangeeft en laat dat nou juist ook de bedoeling zijn. Dick wil graag woorden zien en gaat dus sneller seinen.
Vanaf zo'n 20WPM (effectief) zal de Morserino waarschijnlijk een woord laten zien maar wij zitten nog maar op 25/10 (karaktersnelheid op 25 woorden per minuut en de Farnsworth spacing op 10 woorden per minuut) dus dan is het ook de bedoeling dat je op die snelheid gaat seinen. Niet sneller. Het is belangrijk dat je mooi en consistent leert seinen. De snelheid wordt tijdens de CWops CW Academy steeds verhoogd tot uiteindelijk 25/25. Dus de snelheid komt echt wel. Laat je niet misleiden door elektronica.
Ook heeft Dick nog wat moeite met callsigns terwijl codegroepen, die nagenoeg hetzelfde lijken, wel goed gaan. Misschien toch zichzelf wat meer onder druk zettend omdat hij vindt dat het goed moet gaan. Niet nodig en kost teveel energie. Probeer ontspannen en zonder emotie te luisteren naar de karakters, zonder verwachting en zonder jezelf onder druk te zetten.
Jan heeft alleen codegroepen gedaan afgelopen dagen. Omdat het niet goed wil lukken heeft René PA3GPX als tip gegeven om het op te schrijven in plaats van typen. Soms kost het namelijk iets teveel tijd om de karakters op het toetsenbord te vinden en dan ook nog in te toetsen. Ik ken dat gevoel een beetje, ik kan helaas ook niet blind typen (wel een gemis overigens haha). Echter bleek het opschrijven niet de oplossing te bieden en Jan begon wat gefrustreerd te raken. En dat is niet de bedoeling!
Een Advisor van CWops CW Academy vertelde eens dat de codegroepen 'gevaarlijk' kunnen zijn. Niet omdat ze bijten en zeker niet voor iedereen maar om wat er nu eigenlijk bij Jan gebeurt. Doordat het soms niet lukt, of even wat langer niet lukt, kunnen de codegroepen gaan frustreren (misschien word je zelfs boos) en raak je in een negatieve spiraal als je niet oppast.
Ik zie dit een beetje bij jan gebeuren en heb dit ook even met René besproken. Ik heb Jan geadviseerd de code groepen te doen zoals in het huiswerk staat beschreven, dus doe de groepen 2 keer, en ga dan door naar de volgende opdracht. Blijf dus niet hangen bij de codegroepen. Laat het, ongeacht het resultaat. De andere opdrachten zijn er ook niet voor niets en die zijn ook nodig om morse code te leren en uiteindelijk helpt dit ook weer bij de codegroepen. Een tweede tip is om alle Short Story's en oefen QSO's te luisteren van het Fundamental semester. We hebben er slechts een aantal gebruikt maar er zijn er echt veel.... zie hier maar eens: https://cwops.org/fundamental-practice-files/ echt materiaal genoeg om jezelf op een leuke manier te trainen.
Op donderdag sessie 14 met co-advisor René PA3GPX. Dick had wat technische problemen dus ze zijn een kwartiertje langer doorgegaan. Positief nieuws: beide heren waren tevreden met hoe het oefenen gaat. Ook Jan, die toch echt verbetering zag. Hij kijkt er dus zelf ook beter naar. Dat is pure winst en heel gaaf!
Ze hebben weer geoefend met callsigns en het laatste kwartiertje een soort kort standaard QSO met Dick geoefend. We kwamen er toch weer achter dat hij gaat nadenken als hij iets mist en dan vastloopt. Dat was weer een mooie les voor hem. Als hij 'echte' QSO's maakt dan seinen mensen soms drie keer hun naam. Dat is hij niet gewend uit de oefeningen en dan loopt hij vast. Dat heeft dus met verwachtingen te maken. Niet nadenken, alleen maar opnemen. Dat heeft hij ook weer op zijn netvlies. Al met al hebben we lekker geoefend. Ik ben tevreden, aldus René. Super!
Komende week de laatste twee sessies. Ik ga voor de laatste sessie op donderdag iets leuks bedenken. We gaan er effectief en gezellig uit! En ik ben van mening dat beide studenten klaar zijn voor het derde Intermediate semester van de CW Academy. En het derde semester is dan in januari en februari 2026. En wat helemaal leuk is?! René PA3GPX gaat mij weer als co-advisor ondersteunen. Echt heel fijn! En...... Bas PE4BAS schuift aan. Uiteraard hoop ik dat Jan en Dick ook doorgaan en weer in mijn klas willen 😉
Op maandag sessie 11. Zoals elke sessie zijn we nu ook eerst weer begonnen met het bespreken van het huiswerk. Daar waar Jan PA3MM vorige week nog een slecht gevoel had bij de codegroepen op 25/9 (karaktersnelheid op 25 woorden per minuut en de farnsworth spacing op 9 woorden per minuut) ging het ineens een heel stuk beter. Zelfs 3 groepen met 0 fouten. En dat is echt heel goed en ook fijn. Zo zie je maar dat doorzetten ook echt loont. De tips die wij Jan geven werken dus ook echt voor hem. Ook heeft Jan weer een gewoon QSO gemaakt en een paar POTA stations gewerkt.
Pas echter wel op met het werken van alleen POTA stations. Doordat de uitwisseling met een POTA station heel eenvoudig is, zul je er ook niet veel van leren. Het is echt goed voor het zelfvertrouwen om ermee te starten en on-air te gaan / te komen maar daarna is het wel belangrijk om ook gewone QSO's te gaan maken om vervolgens de uitwisseling van gegevens steeds verder uit te bouwen.
Na het huiswerk bespreken zijn we begonnen met Nederlandse zinnen. Het doel van zinnen is dat je verplicht wordt om te luisteren zonder in te vullen, iets dat Jan bijvoorbeeld graag (teveel) doet. Ik heb daarom ook wat woorden aangepast in de zin waardoor het niet meer klopt...:
Bijvoorbeeld bij deze zin: Ik eet een ei met zout. Hier heb ik zout vervangen door zand. En omdat Jan zout verwachtte kwam hij er niet uit met het laatste woord. Jan trapte er dus met beide benen in. Uiteraard lachen we erom en bespreken we het.
Volgende zin: Tom is er, An is ook mee.Jan had deze goed echter miste hij de H bij An (Han) en dacht hij dat het niet goed had verstaan maar er was helemaal geen H, die seinde ik niet.
En het laatste voorbeeld in deze zinnenreeks: Ik neem een kop thee nu. Jan had het woordje 'kop' gemist en probeerde het vervolgens zelf in te vullen. En door het 'zelf' in te willen vullen met verschillende opties (de verwachting) werd het woordje 'kop' ineens lastig. En dat terwijl het woordje slechts uit 3 redelijk eenvoudige tekens bestaat.
Dus drie mooie voorbeelden waarin het zelf willen invullen of het gokken van woorden niet werkt. Probeer dit dus ook echt niet te doen. Elk moment dat je moet denken of ieder 'huh?' moment kost tijd en je loopt direct achter de feiten aan en is de kans erg groot dat je het niet meer kunt volgen. We hebben tijdens deze sessie 8 zinnetjes gedaan van maximaal 10 woorden en een komma erin. En dat is weer super goed natuurlijk!!
Op donderdag sessie 12 En deze heeft co-advisor René PA3GPX weer van mij overgenomen. Op verzoek van de beide cursisten hebben ze weer callsigns geoefend. En eigenlijk blijft hetzelfde steeds terugkomen. De karakter herkenning van Jan PA3MM en Dick PA1DI zit wel goed. Dat is super! Tijdens het oefenen zijn ze er toch echt weer achter gekomen dat ze heel erg proberen in te vullen. Dus dingen verwachten en dan in de war raken als er iets anders komt. Zoals ik al eerder schreef en het mooie Zand / Zout voorbeeld van afgelopen maandag.
René heeft ze nogmaals op het hart gedrukt alleen maar karakters te decoderen en verder vooral niets te doen. Niet proberen in te vullen. Dit is overigens wel heel begrijpelijk; je wilt het graag goed kunnen nemen en door het woord te gokken of in te vullen denk je dat het makkelijker gaat worden. Dit doe je vaak niet eens bewust. Het tegendeel is echter waar. Door de verwachting bedenk je zelf wat je denkt dat er komt en dan komt er ineens iets anders en dan raken de hersenen in de war en verstijf je zelfs even kortstondig. Met tot gevolg dat je de draad kwijt raakt. Niet doen dus. Proberen althans ;)...
